Kaedah Perubatan Moden berhubung Perkara Yang Membatalkan Puasa
Beberapa rawatan yang melibatkan memasukkan sesuatu ke dalam rongga telah diputuskan oleh para fuqaha’ kontemporari. Fatwa ini turut dikeluarkan oleh Majlis Himpunan Fiqh Islam ke 10 yang bersidang
Kaedah rawatan moden berikut disepakati tidak bertentangan dengan hukum syarak bahawa ianya tidak membatalkan puasa;
1. Ubat titis mata dan titis telinga atau pencuci telinga, sekiranya dielak menelan apa yang sampai ke tekak.
2. Ubat titis ke dalam hidung (nasal drops) atau semburan hidung, jika dielakkan menelan ke halkum.
3. Tablet nitroglycerin dan yang seumpama dengannya yang diletakkan di bawah lidah (sublingual). Biasanya digunakan untuk merawat sakit jantung atau menangani sesak nafas, sekiranya ia dielakkan menelan apa yang sampai ke tekak.
4. Semua bentuk rawatan yang melibatkan kemasukan benda atau ubat ke dalam faraj seperti vaginal suppository, pencucian atau air mandian, vaginoscope atau jari doktor yang memeriksa pesakit (digital examination).
5. Memasukkan uteroscope atau Intrauterine Contraceptive Device (IUD atau IUCD) dan selainnya ke dalam rahim.
6. Semua bentuk tiub atau bahan yang dimasukkan ke dalam badan melalui saluran kencing sama ada lelaki atau wanita seperti probe, urethroscope, barium, pencuci urethra, radio-opaque, atau ubat, larutan untuk mencuci pundi kencing.
7. Mencabut gigi, menampal gigi, cuci gigi atau gosok gigi dengan siwak atau berus gigi selagimana tidak masuk ke dalam halkum (ditelan).
8. Semua jenis suntikan– kecuali Parenteral Nutrition dan cecair tenaga yang lain melalui saluran darah.
9. Bantuan oksigen.
10. Memberi gas pelali (bius atau anesthetic gases).
11. Semua jenis krim atau minyak yang disapu pada kulit walaupun terdapat bahan kimia yang menyerap ke dalam kulit seperti pelekat berubat pada kulit.
12. Semua jenis tiub yang dimasukkan ke dalam salur darah untuk tujuan x-ray pada jantung atau mana-mana anggota badan (chateterization).
13. Memasukkan laparoscope ke dalam abdomen untuk tujuan pembedahan.
14. Semua jenis ubat kumur seperti mouth-rinsing gargle dan semburan ubat dalam mulut selagi mana tidak ditelan ke dalam halkum.
15. Memasukkan gastroscope ke dalam perut dengan syarat tiada sebarang cecair atau apa-apa bahan rawatan disalurkan.
16. Sampel organ yang diambil dari badan seperti hati atau mana-mana anggota badan (biopsy).
17. Memasukkan apa-apa alat atau bahan rawatan ke dalam otak atau saraf tunjang.
Berikut ialah perkara yang diperselisihkan dari segi hukum membatalkan puasa atau tidak. Majoriti ulama dan pakar perubatan dalam persidangan IOMS ke 10 memutuskan bahawa pesakit tidak batal puasa dengan rawatan berikut:
1. Ubat asma iaitu secara inhaler, turbuhaler dan rotahaler.
2. Semua jenis ubat yang dimasukkan melalui anus (dubur).
3. Operasi pembedahan yang menggunakan bius seluruh badan (general anesthesia) yang dijalankan pada siang hari setelah pesakit mula berpuasa sejak malam sebelum pembedahan. Pesakit juga tidak diberi suntikan mengandungi larutan bernutrien.
4. Suntikan untuk merawat sakit buah pinggang melalui artificial kidney (dialysis) samada peritoneal atau hemodialysis.
Manakala Majlis Himpunan Fiqh Islam dalam persidangannya ke 10 telah menangguhkan 4 perkara yang diperselisihkan di atas untuk membuat kajian lanjut. Selain 4 perkara di atas, terdapat 2 lagi perkara yang belum diputuskan secara muktamad;
1. Berbekam.
2. Mengambil sampel darah untuk ujian makmal atau memindahkan daripada penderma darah atau orang yang menerima darah.
Pendapat penulis secara peribadi; Hal yang diperselisihkan di atas tidak membatalkan puasa kerana ia tidak mengandungi maksud menambah tenaga kepada pesakit kecuali kes menerima darah. Menerima darah hampir sama maksudnya menerima suntikan yang mengandungi nutrien yakni menambah tenaga kepada pesakit.
Manakala masalah berbekam, penulis cenderung kepada pendapat tidak batal puasa berdasarkan terdapat sahabat-sahabat Nabi s.a.w yang berbekam dalam keadaan mereka berpuasa.
Hadis Ibnu Abbas r.a mengenai Nabi s.a.w berbekam dalam keadaan beliau berpuasa telah memansukhkan hadis yang direkodkan oleh Ibnu Majah mengenai kenyataan Rasulullah s.a.w berkenaan batalnya puasa orang yang membekam dan dibekam. Wallahua’alam.
Ummu Abbas
1 Ramadan 1430H
5.07am
